MATBAACILIK FAALİYETİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMALARI
A) Matbaacılık Faaliyeti İçin Gerekli Koşullar
5681 sayılı Matbaalar Kanununa göre matbaa açılmadan önce kurulacağı yerin en büyük mülkiye amirine bir beyannamenin verilmesi gerekir.
Bu beyanname matbaayı açacak olan kimse ve varsa ortak veya mümessilleri tarafından imzalanır ve bunların adları, soyadları, tabiiyetleri, ikametgâhları, matbaanın yeri ve hangi dillerde, hangi basım sistemiyle çalışacağı yazılır ve beyannameye gerekli belgeler eklenir.
Beyannamedeki bilgilerde herhangi bir değişiklik olduğu takdirde, bu durum 5 gün içinde belgeleri ile birlikte en büyük mülki amirliğe bildirilir (2.Md).
Beyanname verilmeden matbaa açanlarla, beyannamedeki değişiklikleri zamanında bildirme yükümlülüğünü yerine getirmeyenler ve beyanname verilmeden çıkarılmak istenen dönemsel yayınları basanlar hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
B) Matbaacılık Faaliyetinde Yükümlülükler
1-) İmpressum Yükümlülüğü :
Basılmış eserlerin belirli bilgileri içermeleri zorunluluğuna "impressum" yükümlülüğü adı verilmektedir.
Basın Kanunu'nun 4. Maddesi "impressum" yükümlülüğünü düzenlemiştir. Bu hükme göre, her basılmış eserde , o eserin yayın yerinin, yılının ve tabiin, varsa naşirin adları ve işyerlerinin gösterilmesi gerekir.
Matbaalar Kanunu gereğince beyanname vererek matbaa açanlara "tabi" denir.
Basın Kanun' nun 4.md. 2. Fıkrasına göre "ilan, tarife, davetiye, sirküler ve emsali hakkında" impressum yükümlülüğü bulunmamaktadır.
2-) Tevdi Yükümlülüğü:
"Tabiler, bastıkları eserlerden ikişer nüshasını basımının sona erdiği günün çalışma saati içinde bulundukları yerin Cumhuriyet Başsavcılığı ile en büyük mülkiye amirine vermeye mecburdurlar."
Tabi'e tevdi yükümlülüğünü yerine getirdiğine dair bir alındı belgesi verilir.
Basın Kanunu'nun 24. Maddesi ise tevdi yükümlülüğünü yerine getirmeyenler için, ağır para cezası ile cezalandırılır hükmünü getirmiştir.
MATBAA AÇILIŞINI BİLDİRMEK İÇİN GEREKLİ EVRAKLAR
1-) Emniyet Müdürlüğüne dilekçe,
2-) 3 adet beyanname,
3-) 3 adet nüfus cüzdan sureti,
4-) 3 adet ikametgâh senedi,
5-) 3 adet, Şirket ise sorumlu müdürün atandığına dair yönetim kurulu kararı
6-) 3 adet, Bina kontratı veya tapusu,
TELİF HAKLARI VE SİNEMA VİDEO VE MÜZİK ESERLERİ İLE İLGİLİ TEMEL KAVRAMLAR VE UYGULAMALARI
5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanuna Göre Bandrol Uygulanması
5846 Sayılı Kanunu’nun 81. Maddesine göre;
Musiki ve Sinema Eserlerinin çoğaltılmış nüshaları ile süreli olmayan yayınlara bandrol yapıştırılması zorunludur.
Ayrıca kolay kopyalamaya müsait diğer eserlerin çoğaltılmış nüshalarına da eser veya hak sahibinin talebi üzerine bandrol yapıştırılması zorunludur.
Bandroller, Kültür Bakanlığınca bastırılır ve satılır. Bakanlık, mesleki birlikleri aracılığı ile de bandrol satışı yapılabilir.
Bandrol Temini ve Kullanımına İlişkin İhlal Halleri:
1) Bandrol alınması gereken bir eserin bandrol alınmaksızın çoğaltılması, satılması, dağıtılması, kiralanması, ödünç verilmesi, umuma arz edilmesi veya herhangi bir biçimde ticaret konusu yapılması veya kullanılması veya bir başka şekilde fayda sağlanması,
2) Sahte bandrol imal edilmesi, sahte bandrolün eser nüshaları üzerine konulması, sahte bandrollerden her ne şekilde olursa olsun ticari menfaat sağlanması,
3) Bu kanun ve ilgili mevzuata göre bandrol alma hakkı olmadığı halde, sahte evrak veya dokümanlarla veya herhangi bir biçimde Kültür Bakanlığı veya yetkilendirdiği kuruluşları yanıltarak bandrol alınması,
4) Eser sahibinin izni olmaksızın çoğaltılan nüshalar üstüne bandrol yapıştırılması veya bu nüshalardan ticari menfaat elde edilmesi veya eser sahibinin haklarını ihlal edici şekilde bu nüshaların bedelsiz yayılması,
5) Münhasıran bir eser için verilen bandrolün başka bir eser için kullanılması,
6) Bu kanuna ve ilgili mevzuata uygun alınmış bandrollerin eser nüshalarına belirtilen şekilde yapıştırılmadan, nüshaların bedelli ve bedelsiz yayılması ve başka bir şekilde faydalanılması,
Kanunda ihlal halleri olarak sayılmıştır.
Madde 81. Denetim Komisyonlarının Oluşturulması:
Mülki İdare amirleri tarafından, İçişleri, Maliye ve Kültür Bakanlıkları ile eser sahipleri ve/veya eser sahipleriyle bağlantılı hak sahipleri, meslek birlikleri temsilcilerinden illerde oluşturulacak bir komisyon, ikinci fıkrada bahsi geçen ve bandrollenmesi zorunlu olan eserlerin bandrollü olup olmadıklarını her zaman denetleyebilir.
Yukarıda belirtilen ihlal hallerinde, eser sahiplerinin, bağlantılı hak sahiplerinin veya diğer hak sahiplerinin komisyona başvurması üzerine veya komisyonun resen talebi ile zabıta harekete geçerek, bu nüshaları, yayınları ve çoğaltılmaya yarayan her türlü aracı ve diğer delilleri toplayarak taşınmaz olanlarını emanet altına aldıktan sonra, toplanan delilleri Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusu ile birlikte sevk eder.
MARKALARIN KORUNMASI HAKKINDA KANUN HÜKMÜNDE KARARNAME
Karar Sayısı: KHK/556
Resmî Gazete ile neşir ve ilânı: 27 Haziran 1995 - Sayı: 22326
BİRİNCİ BÖLÜM
AMAÇ, KAPSAM, TANIMLAR VE KORUMADAN YARARLANACAK KİŞİLER
AMAÇ VE KAPSAM
MADDE 1 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin amacı, bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine uygun olarak tescil edilen markaların korunmasını sağlamaktır.
Bu Kanun Hükmünde Kararname, markaların korunmasına ilişkin esasları, kuralları ve şartları kapsar.
TANIMLAR
MADDE 2 - Bu Kanun Hükmünde Kararnamede geçen:
a) "Marka", ortak markalar ve garanti markaları dâhil ticaret markaları veya hizmet markalarını,
b) "Paris Sözleşmesi", Sınaî Mülkiyetin Himayesine Mahsus Milletlerarası Bir İttihat İhdas Edilme-sine Dair 20 Mart 1883 Tarihli Mukavele ile Türkiye tarafından onaylanmış değişikliklerini,
c) "Enstitü", 544 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kurulan Türk Patent Enstitüsü'nü,
d) "Marka Vekili", bu Kanun Hükmünde Kararnamede belirtilen haklarla ilgili konularda, ilgili kişileri Enstitü nezdinde temsil eden, danışmanlık yapan ve haklarının korunması için Enstitü nezdinde gerekli girişimlerde bulunan ve işlemleri yürüten kişileri, ifade eder.
SEKİZİNCİ KISIM
MARKA HAKKINA TECAVÜZ DURUMLARI
MARKA HAKKINA TECAVÜZ SAYILAN FİİLLER
MADDE 61 - Aşağıda yazılı fiiller marka hakkına tecavüz sayılır:
a) 9 uncu maddenin ihlali,
b) Marka sahibinin izni olmaksızın markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markayı taklit etmek,
c) Markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini kullanmak suretiyle markanın taklit edildiğini bildiği veya bilmesi gerektiği halde tecavüz yoluyla kullanılan markayı taşıyan ürünleri satmak, dağıtmak veya bir başka şekilde ticaret alanına çıkarmak veya bu amaçlar için ithal etmek veya ticari amaçla elde bulundurmak,
d) Marka sahibi tarafından sözleşmeye dayalı lisans yoluyla verilmiş hakları izinsiz genişletmek veya bu hakları üçüncü kişilere devir etmek,
e) (a) ila (c) bendelerinde yazılı fiillere iştirak veya yardım veya bunları teşvik etmek veya hangi şekil ve şartlarda olursa olsun bu fiillerin yapılmasını kolaylaştırmak,
f) Kendisinde bulunan ve başkası adına tescilli bir markayı veya ayırt edilmeyecek derecede benzerini taşıyan ürünün veya ticaret alanına çıkarılan malın nereden alındığını veya nasıl sağlandığını bildirmekten kaçınmak.
MADDE 61/A - (Ek madde: 4128 s. Y.m.5-3.11.1995)
a) Marka hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildirimini gerçeğe aykırı olarak yapanlar, marka koruması olan bir eşya veya ambalajı üzerine konulmuş, marka koruması olduğunu belirten işareti yetkisi olmadan kaldıranlar, kendisini haksız olarak marka başvurusu veya marka hakkı sahibi olarak gösterenler hakkında, bir yıldan iki yıla kadar hapis cezasına ve üçyüz milyon liradan altıyüz milyon liraya kadar para cezasına,
b) Hak ve alakası olmadığını veya tasarruf yetkisi bulunmadığını bilmesi gerektiği halde, marka korunmasına ilişkin mevzuatın devir ve intikal, rehin ve haciz ile ilgili maddelerinde yazılı haklardan birini veya bu hakla ilgili lisansı başkasına devreden, veren, rehineden, bu haklar üzerinde herhangi bir tasarrufta bulunanlar ile korunan bir marka hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresinin bittiği veya marka hakkının hükümsüzlüğü veya marka korumasından doğan hakkının sona ermesi durumlarında; kendisinin veya başkasının imal ettiği veya satışa çıkardığı eşyaya veya ambalajlarına veya ticarî evrakına veya ilanlarına, hukuken korunan bir marka hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde, işaretler koyan veya bu amaçla yazılı ve görsel basındaki ilan ve reklamlarda, bu tarzda yazı, işaret veya ifadeleri kullananlar hakkında, iki yıldan üç yıla kadar hapis cezasına ve altıyüz milyon liradan bir milyar liraya kadar para cezasına,
c) 61 inci maddede yazılı fiillerden birini işleyenler hakkında, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına ve altıyüz milyon liradan bir milyar liraya kadar para cezasına, ayrıca işyerlerinin bir yıldan az olmamak üzere kapatılmasına ve aynı süre ticaretten men edilmelerine hükmolunur. Yukarıda yazılı suçlar hizmetlerini yaptıkları sırada bir işletmenin çalışanları tarafından doğrudan doğruya veya emir üzerine işlenmişse çalışanlar ve suçun işlenmesine mani olmayan işletme sahibi, müdür veya temsilcisi ve hangi unvan ve sıfatla olursa olsun işletmeyi fiilen yöneten kişi de cezalandırılır. Bir tüzelkişinin işleri yürütülürken bu maddede sayılan suçlardan biri işlenirse, tüzelkişi, masraflar ve para cezasından müteselsilen sorumlu olur. Fiile iştirak edenler hakkında olayın mahiyetine göre Türk Ceza Kanununun 64, 65, 66 ve 67 nci maddeleri hükümleri uygulanır. Bu maddede sayılan suçlardan dolayı kovuşturma şikâyete bağlıdır. Bu madde hükümlerinin uygulanmasında 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 344 üncü maddesinin birinci fıkrasının 8 numaralı bendi uygulanmaz. Marka korumasından doğan hakları tecavüze uğrayandan başka, 61 inci maddede sayılanlar dışında kalan suçlarda Enstitü; marka hakkı sahibi olarak belirtilmesi gereken kimlik bildiriminin gerçeğe aykırı olarak yapılması ile korunan bir marka hakkının sahibi olmadığı veya koruma süresi bittiği veya herhangi bir sebeple marka hakkının hükümsüzlüğü veya marka korumasından doğan hakkının sona ermesi durumlarında; kendisinin veya başkasının imal ettiği veya satışa çıkardığı eşyaya veya ambalajlarına veya ticarî evrakına veya ilanlarına, hukuken korunan bir marka hakkı ile ilgili olduğu kanısını uyandıracak şekilde, işaretler koyma veya bu amaçla yazılı ve görsel basındaki ilan ve reklâmlarda bu tarzda yazı, işaret veya ifadelerin kullanılması durumlarında 5590 veya 507 sayılı kanunlara tabi kuruluşlar ve Tüketici Dernekleri de şikâyet hakkına sahiptir. Şikâyetin fiil ve failden haberdar olma tarihinden itibaren iki yıl içinde yapılması gerekir. Bu kapsamdaki suçlarla ilgili şikâyetler acele işlerden sayılır. Bu Kanun hükümlerine göre marka hakkı başvurusu veya marka korumasından doğan haklara tecavüz dolayısıyla üretilmesi cezayı gerektiren eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, gereç, cihaz, makine gibi vasıtaların zapt edilmesi veya elkoyulması veya yok edilmesinde Türk Ceza Kanununun 36 ncı maddesi hükmü ile Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun ilgili hükümleri uygulanır.
MARKA SAHİBİNİN TALEPLERİ
MADDE 62 - Marka hakkı tecavüze uğrayan marka sahibi, mahkemeden, aşağıdaki taleplerde bulunabilir:
a) Marka hakkına tecavüz fiillerinin durdurulması,
b) Tecavüzün giderilmesi ve maddi ve manevi zararın tazmini,
c) (Değişik bent: 4128 s. Y.m.5-3.11.1995) Marka hakkına tecavüz dolayısı ile üretilmesi veya kullanılması cezayı gerektiren eşya ile bu eşyaları üretmeye yarayan araç, cihaz, makine gibi vasıtalara el koyulması talebi
d) (c) bendi uyarınca el konulan ürünler üzerinde kendisine mülkiyet hakkının tanınması, (Bu durumda, söz konusu ürünlerin değeri, tazminat miktarından düşülür. Bu değer, kabul edilen tazminatı aştığı zaman, marka sahibinin fazlayı karşı tarafa ödemesi gerekir.)
e) (Değişik bent: 4128 s. Y.m.5-3.11.1995) Marka hakkına tecavüzün devamını önlemek üzere tedbirlerin alınması, özellikle bu maddenin (c) bendine göre el koyulan ürünlerin ve araçların üzerlerindeki markaların silinmesi veya marka hakkına tecavüzün önlenmesi için kaçınılmaz ise imhası talebi ,
f) Marka hakkına tecavüz eden kişi aleyhine verilen mahkeme kararının, masrafları tecavüz eden tarafından karşılanarak, ilgililere tebliğ edilmesi ve kamuya yayın yoluyla duyurulması.
Yukarıda belirtilen Kanun Hükmünde Kararname kapsamında gerekli iş ve işlemleri yapmak. |
