AİLESİ
Annesi
Zübeyde HANIM (1857-1923)
Zübeyde Hanım 1857 yılında Selanik'te doğdu. Orta Anadolu'dan
göç ederek, Selanik'in batısında Arnavutluk sınırına yerleştirilen
yörüklerden, Hacı Sofi ailesinden Feyzullah Ağanın kızıdır.
Selanik'te Gümrük Muhafaza Teşkilatında memur olan Ali Rıza
Efendi ile evliliğinden beş çocuk sahibi oldu. Fatma ve Ömer'i
daha küçükken kaybetti. 1888 yılında Mustafa ilkokuldayken kocasını
da kaybeden Zübeyde Hanım, zaman zaman çocukları ile birlikte
kardeşi Hüseyin Ağa'nın çiftliğine giderdi. Bu sırada, Atatürk'ün
ifadesiyle; iyi kalpli bir insan olan Ragıp Bey'le evlendi.
Kızlarından Naciye de çok yaşamadı.Balkan harbinden sonra, birçok
Türk ailesi gibi, kızı Makbule ile birlikte Selanik'ten göç
etti ve İstanbul'a gelerek Beşiktaş-Akaretler'de bir eve yerleşti.
Milli Mücadele yıllarında Ankara'ya gelen Zübeyde Hanım, 1919'da
ayrılmak zorunda kaldığı oğlunu, yıllar sonra Ankara'da Devlet
Başkanı olarak gördü. 14 Ocak 1923'te tedavi amacıyla gittiği
İzmir'de 66 yaşında vefat etti.
Babası
Ali Rıza EFENDİ (1841-1888) Ali Rıza Efendi 1841 yılında Selanik'te doğdu. Söke'den Selanik'e
yerleşmiş Türkmenlerden "Kırmızı Hafız" lakaplı Ahmet
Efendinin oğludur. İlkokulu Abdi Hafız Mahalle Mektebinde okudu.
Selanik'te Evkaf İdaresinde katiplik, sonrada Gümrük Muhafaza
Teşkilatında memurluk yaptı. Memurluğu sırasında, Hacı Sofi
ailesinden Feyzullah Ağa'nın kızı Zübeyde Hanımla evlendi. 1876
yılında da Selanik Asakir-i Milliye taburunda subay olarak görev
alan Ali Rıza Efendi, daha sonra da kereste ticareti yapmaya
başladı. Zübeyde Hanım'dan beş çocuğu oldu. Çocuklarından Naciye,
Ömer ve Fatma fazla yaşamadı. Sadece Mustafa ve Makbule hayatlarına
devam edebildi. Ali Rıza Efendi, 1888 yılında, tek oğlu Mustafa
Kemal ilkokulda okuduğu sırada, rahatsızlandı ve öldü.
Kızkardeşi
Makbule ATADAN (1887-1956) Mustafa Kemal Atatürk'ün kız kardeşi olan Makbule Atadan, 1887
yılında Selanik'te doğdu. Balkan Savaşlarından sonra, annesi
Zübeyde Hanım'la birlikte Selanik'ten ayrılarak İstanbul'a yerleşti.
Cumhuriyet'in ilanından sonra ağabeyinin isteği üzerine, annesiyle
birlikte Ankara'ya geldi. Bir süre Atatürk'ün yanında kalan
Makbule Atadan, daha sonra Çankaya Köşkü arazisi içinde kendisi
için yaptırılan Çamlı Köşke yerleşti.
1930'da Atatürk'ün isteğiyle Fethi Okyar'ın kurduğu Serbest
Cumhuriyet Fırkasına giren Makbule Hanım birkaç ay sonra parti
kapatılınca siyasetten çekildi ve 1935'de milletvekili Mecdi
Boysan ile evlendi. Makbule Atadan'ın ağabeyi Atatürk ile ilgili
anıları "Büyük Kardeşim Atatürk (1952)" ve "Ağabeyim
Mustafa Kemal (1952)" adlarıyla yayımlandı. 1956 yılında
69 yaşında öldü.
|