“4817 Sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun” 06.03.2003 tarihinde 25040 sayı ile, bu Kanunun 22 nci maddesine istinaden hazırlanan “Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği” (YÇİHKUY)' de 29.08.2003 tarihinde 25214 sayı ile Resmî Gazete'de yayımlanmış, 06.09.2003 tarihinden itibaren gerek Kanun gerekse Yönetmeliğin yürürlüğe girmesi üzerine çalışma izinleri hakkında ilgi (b) genelgemiz ile gerekli düzenleme yapılmıştı.

Son olarak “Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliği” nde çalışma izni muafiyetlerinin düzenlendiği 55 nci madde “Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile değiştirilerek 24.04.2004 tarih ve 25442 sayı ile Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Buna göre 02.10.2003 tarih ve 155 sayılı genelgenin “J” Bölümü aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.

J- ÇALIŞMA İZNİ GEREKTİRMEYEN DURUMLAR VE SÜRELERİ :

Özel kanunlarda belirtilen hükümler saklı kalmak ve yabancı ile işverenin diğer kanunlardan doğan yükümlülüklerini yerine getirmeleri kaydıyla, aşağıda belirtilen amaçlarla Türkiye'de bulunan yabancılar, öngörülen süreleri aşmadıkları sürece çalışma izni almazlar.

a) Türkiye'nin taraf olduğu ikili ya da çok taraflı sözleşmelerle çalışma izninden muaf tutulanlar.

b) Daimi ikametgahları yurtdışında olup, b ilimsel , kültürel ve sanatsal faaliyetler amacıyla bir aydan az süre için geçici olarak Türkiye'ye gelen yabancılar.

c) Türkiye'ye ithal edilen makine ve teçhizatın montajı, bakım ve onarımı, kullanımına ilişkin eğitiminin verilmesi veya teçhizatı teslim almak amacıyla üç ayı geçmemek üzere gelenler.

d) Türkiye'den ihraç edilen ya da Türkiye'ye ithal edilen mal ve hizmetlerin kullanılmasına ilişkin eğitim amacıyla üç ayı geçmemek üzere Türkiye'de bulunanlar.

e) Türkiye'de fuar ve sirklerde gösteri yapacaklar ile bu tür organizasyonlarda görev alan ve süreleri altı ayı geçmemek üzere gelenler.

f) Eğitim süresiyle sınırlı olmak üzere durumunu ibraz edeceği belgeler ile kanıtlayarak üniversiteler ile kamu kurum ve kuruluşlarına bilgi ve görgülerini artırmak üzere gelen yabancılar.

g) Sosyo-kültürel ve teknolojik alanlar ile eğitim konularında üç ayı aşmayan bir sürede Türkiye'ye önemli hizmet ve katkı sağlayabilecek yabancılar.

h) Karşılıklılık esasına göre, öğrenci değişim programları çerçevesinde staj süreleri ile sınırlı kalmak kaydıyla özel veya kamu kurum ve kuruluşlarında staj yapacak yabancılar.

ı) Türkiye'nin taraf olduğu ikili yada çok taraflı sözleşmeler gereğince veya konsorsiyumlar tarafından yürütülecek ulusal, uluslararası projelerde veya uluslararası kuruluşlarda çalışacak yabancılar.

j) Görev süresi altı ayı geçmemek kaydıyla Türkiye'ye gelen tur operatörü temsilcisi yabancılar. (Bu yabancılar hakkında ilgi (c) genelgemize göre hareket edilir.)

k) Türkiye Futbol Federasyonunca veya Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünce talepleri uygun bulunan yabancı futbolcular ile diğer sporcu ve antrenörler sözleşmeleri süresince çalışma izni almazlar.

Mesleki hizmetler kapsamında olup, muafiyet hükümlerine tabi yabancı mimar, mühendis ve şehir plancılarının, hizmet sürelerinin bir ayı aşması, (ı) bendi kapsamındakilerin ise bir yılı aşması durumunda akademik ve mesleki yeterliliğini tamamlayarak Bakanlıktan çalışma izni alması, ilgili meslek kuruluşuna geçici üye olması ve ulusal kurum ve kuruluşların uygulamalarına uyması zorunludur.

UYGULAMA ;

Muafiyet kapsamına giren yabancılarla ilgili olarak, yapılacak başvurular valiliklerde değerlendirilerek resen sonuçlandırılır ve bu tür müracaatlar Bakanlığa yönlendirilmez.

1- Yukarıda sayılan yabancılar, geliş amaçlarını, ne kadar süreyle ve nerede bulunacaklarına ilişkin bilgileri bulundukları yerin emniyet makamlarına bildirirler. Bu bildirimlerde yabancının bizzat kendisinin başvuru zorunluluğu yoktur.

Emniyet makamları, ibraz edilen belgelerin yeterli olmadığı kanaatine varması halinde gerek yabancının kendisinden gerekse yabancının ilişkilendirildiği müessese veya firmalardan ek bilgi ve belge talebinde bulunur. Talebin tutarlı olmadığının veya işin süresinin muafiyet süresi olarak öngörülen süreleri aşacağının anlaşılması durumunda, yabancının muafiyet kapsamındaki faaliyetlerine izin verilmez.

2- Yine muafiyet kapsamında yer alan söz konusu yabancılara vize veya vize muafiyet süreleri yeterli ise muafiyet olarak öngörülen süreler içinde ikamet tezkeresi verilmez. V ize süreleri yeterli olmayanlara ise muafiyet süreleri aşılmamak kaydıyla ikamet izinleri ile ilgili genel hükümler çerçevesinde resen ikamet tezkeresi tanzim edilir ve uzatılır.

3- Tanzim edilen ikamet tezkerelerine yabancının muafiyet kapsamında olduğuna ilişkin bilgilendirici şerh düşülür (Yönetmeliğin “a” fıkrası kapsamında olanlar için “Çalışma-Yönetmelik Md.55” , “c” fıkrası kapsamında olanlar için “ Montaj-Yönetmelik Md.55 ”, “k” fıkrası kapsamında olanlar için “Sporcu- Yönetmelik Md.55” , “h” fıkrası kapsamında olanlar için “Staj- Yönetmelik Md.55” gibi).

4- Muafiyet kapsamında olan yabancılara vize türlerine bakılmaksızın ikamet tezkeresi tanzim edilir.

5- Muafiyet süreleri uzatılamaz. Ayrıca, (b), (c), (d), (e), (g) ve (j) bentleri kapsamındaki yabancılar, muafiyet başlangıç tarihinden itibaren oniki ay içinde muafiyet hükümlerinden sadece bir kez yararlanırlar ve muafiyet sürelerinin başlangıcı yabancının ülkeye giriş yaptığı tarihten itibaren hesaplanır.

6- Muafiyet hükümlerine tabi olup da mimar, mühendis ve şehir plâncısı sıfatıyla hizmet görecek yabancıların, görev sürelerinin bir ayı aşması durumunda çalışma izni usulleri uygulanır.

7- “k” fıkrası kapsamında olan sporcu ve antrenörlerin ikamet izinleri, futbol branşında olanlan için Futbol Federasyonunun, diğerleri için ise Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğünün uygun görüş yazısının ibraz edilmesi üzerine verilir.

Uygun görüş yazısının valiliğe ulaşmasından sonra Bakanlığımızdan ayrıca bir talimat beklenilmeksizin ikamet izinleri ile ilgili genel hükümler çerçevesinde görev süreleri ile paralel olarak resen ikamet tezkeresi tanzim edilir ve uzatılır. Yabancı ile yapılan sözleşmenin fesh edilmesi durumunda en geç 15 gün içerisinde emniyet makamlarına bilgi verilmesi hususu ilgili kulüp yetkililerine tebliğ edilir.

8- Muafiyet kapsamında olan yabancılara talepleri halinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca Yönetmeliğin 56 ncı maddesi uyarınca “Çalışma İzni Muafiyet Teyit Belgesi” verilebileceğinden yabancının konumunun muafiyet kapsamına girip girmediği ile ilgili tereddütlerde bu belgenin ibraz edilmesi kaydı ile ikamet tezkeresi düzenlenir.

Gereğinin buna göre yapılarak, ilgili birimlerin bilgilendirilerek bu genelgenin ilgi (b) genelge ile birlikte muhafaza edilmesini ve görevli personelin yeni düzenlemelerle ilgili olarak eğitiminin verilerek herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesini arz ve rica ederim.

Sebati BUYURAN

Bakan a.

Müsteşar Yardımcısı